Onderzoek toont aan dat een zombillion invloed heeft op economische stabiliteit

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker in het nieuws gekomen, niet zozeer als een exacte economische term, maar eerder als een metafoor voor een bepaalde toestand van het financiële systeem. Het verwijst naar een situatie waarin een groot aantal bedrijven en financiële instellingen 'technisch gezien' nog bestaan en functioneren, maar in werkelijkheid afhankelijk zijn van voortdurende steun om niet failliet te gaan. Deze entiteiten, de zogenaamde ‘zombies’, remmen de economische groei en creëren onzekerheid in de markt. De opkomst van een ‘zombillion’-scenario roept vragen op over de duurzaamheid van het huidige economische model en de risico's die dit met zich meebrengt voor de stabiliteit van de wereldeconomie.

Het concept van zombiebedrijven is niet nieuw, maar de omvang ervan is de afgelopen jaren toegenomen, met name na de financiële crisis van 2008 en meer recentelijk de COVID-19 pandemie. Overheden en centrale banken hebben tijdens deze perioden aanzienlijke liquiditeit in de markt gepompt om een complete ineenstorting te voorkomen. Dit heeft echter ook geleid tot het in leven houden van bedrijven die onder normale omstandigheden failliet zouden zijn gegaan. Deze bedrijven, hoewel nog operationeel, slagen er vaak niet in om te innoveren, te investeren of efficiënt te opereren, waardoor ze een belemmering vormen voor een gezonde economische herstel.

De Oorsprong en Evolutie van Zombiebedrijven

De term ‘zombiebedrijf’ werd voor het eerst gepopulariseerd door onderzoekers van de Bank for International Settlements (BIS) in de vroege jaren 2010. Ze definieerden zombiebedrijven als bedrijven die niet in staat zijn om hun rentebetalingen te dekken uit hun operationele winst, maar wel in staat zijn om hun schulden te rollen. Deze bedrijven functioneren in feite als ‘levenden doden’, voortbestaand dankzij de bereidheid van crediteuren om hun leningen te blijven herfinancieren. De redenen voor het ontstaan van zombiebedrijven zijn divers. Het kan te wijten zijn aan macro-economische factoren, zoals lage rentevoeten en een overvloed aan goedkope kredieten, of aan micro-economische factoren, zoals slechte managementbeslissingen en een gebrek aan concurrentie. De langetermijneffecten van zombiebedrijven zijn echter meestal negatief, omdat ze de productiviteit verlagen, de investeringen afremmen en de allocatie van kapitaal verstoren.

De Rol van Lage Rente Voeten

Lage rentevoeten spelen een cruciale rol in het in stand houden van zombiebedrijven. Wanneer de kosten van lenen laag zijn, is het voor deze bedrijven gemakkelijker om hun schulden te rollen en te overleven, zelfs als ze niet winstgevend zijn. Dit creëert een perverse incentive structuur, waarbij bedrijven worden aangemoedigd om te blijven opereren, zelfs als ze op de lange termijn niet levensvatbaar zijn. Lage rentevoeten verminderen ook de druk op lenders om slechte leningen af te schrijven, waardoor de problemen worden uitgesteld en de kans op een grotere crisis toeneemt. Het is belangrijk op te merken dat lage rentevoeten niet de enige oorzaak zijn van zombiebedrijven, maar ze verergeren het probleem aanzienlijk.

Deze tabel geeft een indicatie van de stijgende trend in het aantal zombiebedrijven in de Verenigde Staten. De cijfers zijn schattingen, maar illustreren duidelijk de zorgwekkende ontwikkeling.

De Impact van Zombiebedrijven op Economische Groei

De aanwezigheid van een groot aantal zombiebedrijven heeft een aanzienlijke impact op de economische groei. Deze bedrijven belemmert de productiviteitsgroei, omdat ze vaak minder efficiënt zijn dan gezonde bedrijven en minder geneigd zijn om te investeren in innovatie en technologie. Ze concurreren met gezonde bedrijven, waardoor de winstmarges worden gedrukt en de investeringsincentives worden verminderd. Bovendien leiden zombiebedrijven tot een inefficiënte allocatie van kapitaal. Kapitaal dat in zombiebedrijven wordt vastgelegd, kan niet worden gebruikt voor meer productieve investeringen in nieuwe bedrijven of in de uitbreiding van bestaande, gezonde bedrijven. Dit resulteert in een lagere totale economische output en een verminderde groei op de lange termijn. De gevolgen van deze inefficiëntie strekken zich uit tot de arbeidsmarkt, waar zombiebedrijven vaak lagere lonen betalen en minder opleidingsmogelijkheden bieden dan gezonde bedrijven.

De Effecten op de Arbeidsmarkt

Zombiebedrijven hebben vaak een negatieve impact op de arbeidsmarkt. Ze zijn minder geneigd om te investeren in hun werknemers, wat resulteert in lagere lonen en minder opleidingsmogelijkheden. Bovendien zijn ze vaak minder stabiel dan gezonde bedrijven, waardoor het risico op ontslag groter is. Dit kan leiden tot een afname van het consumentenvertrouwen en een vermindering van de bestedingen. En hoewel zombiebedrijven banen in stand houden, zijn dit vaak banen van lage kwaliteit, met weinig perspectief op groei en ontwikkeling. Het is belangrijk om te benadrukken dat een gezonde economie banen van hoge kwaliteit nodig heeft, die werknemers in staat stellen om hun vaardigheden te ontwikkelen en hun levensstandaard te verbeteren.

• Verminderde investeringen in innovatie.
• Lagere productiviteitsgroei.
• Inefficiënte allocatie van kapitaal.
• Lagere lonen en minder opleidingsmogelijkheden.
• Verhoogd risico op ontslag.

Deze punten illustreren de diverse negatieve effecten van zombiebedrijven op de economie. Het is cruciaal om maatregelen te nemen om het aantal zombiebedrijven te verminderen en een gezondere economische omgeving te bevorderen.

De Rol van Overheidsbeleid

Overheidsbeleid speelt een belangrijke rol in het creëren en in stand houden van zombiebedrijven. Tijdens economische crises hebben overheden vaak de neiging om bedrijven te steunen met bailout-pakketten en andere vormen van financiële hulp. Hoewel deze maatregelen bedoeld zijn om een complete ineenstorting van het financiële systeem te voorkomen, kunnen ze ook leiden tot het in leven houden van bedrijven die onder normale omstandigheden failliet zouden zijn gegaan. Het is belangrijk dat overheidsinterventies tijdelijk en gericht zijn, en dat ze gepaard gaan met voorwaarden die bedrijven aanmoedigen om te herstructureren en efficiënter te worden. Bovendien moeten overheden investeren in onderwijs en onderzoek om innovatie te stimuleren en de productiviteitsgroei te bevorderen. Een pro-concurrentiebeleid is ook essentieel om ervoor te zorgen dat gezonde bedrijven kunnen groeien en floreren.

Het belang van een Pro-Concurrentiebeleid

Een pro-concurrentiebeleid is cruciaal voor het stimuleren van economische groei en het verminderen van het aantal zombiebedrijven. Dit omvat maatregelen zoals het verlagen van de drempel voor het starten van een nieuw bedrijf, het vereenvoudigen van regelgeving en het bestrijden van monopolies. Wanneer er sprake is van een concurrerende markt, worden bedrijven gedwongen om te innoveren, efficiënter te opereren en betere producten en diensten aan te bieden. Dit leidt tot een hogere productiviteit, lagere prijzen en meer keuze voor consumenten. Een pro-concurrentiebeleid creëert een omgeving waarin zombiebedrijven minder kans hebben om te overleven, omdat ze niet in staat zijn om te concurreren met gezonde bedrijven.

1. Verminder de regelgeving voor start-ups.
2. Bestrijd monopolies en kartels.
3. Stimuleer innovatie door middel van belastingvoordelen.
4. Investeer in infrastructuur om de handel te vergemakkelijken.
5. Bevorder eerlijke concurrentie op de internationale markt.

Deze stappen kunnen helpen bij het creëren van een gezondere en dynamischere economie, die minder vatbaar is voor de negatieve effecten van zombiebedrijven.

De Toekomstperspectieven en Nieuwe Uitdagingen

De toekomstperspectieven voor de economie zijn onzeker, en de uitdagingen met betrekking tot zombiebedrijven zijn waarschijnlijk nog niet voorbij. De huidige lage rentevoeten, in combinatie met de aanhoudende economische onzekerheid als gevolg van geopolitieke spanningen en de klimaatverandering, kunnen leiden tot een verdere toename van het aantal zombiebedrijven. Bovendien kunnen nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en automatisering, de situatie complexer maken. Enerzijds kunnen deze technologieën de productiviteit verhogen en de economische groei stimuleren. Anderzijds kunnen ze leiden tot een grotere ongelijkheid en het verlies van banen, waardoor het risico op zombiebedrijven toeneemt. Het is belangrijk dat overheden en bedrijven proactief handelen om deze uitdagingen aan te pakken en een duurzame economische toekomst te waarborgen.

De Rol van Duurzaamheid en ESG-Factoren

De toenemende aandacht voor duurzaamheid en Environmental, Social, and Governance (ESG) factoren kan een belangrijke rol spelen bij het verminderen van het aantal zombiebedrijven. Investeerders worden zich steeds bewuster van de risico's die verbonden zijn aan het investeren in bedrijven die niet duurzaam opereren of die negatieve sociale impacten hebben. Dit kan leiden tot een afname van de financiering voor zombiebedrijven en een toename van de financiering voor duurzame en verantwoorde bedrijven. Bovendien kunnen ESG-factoren bedrijven helpen om hun efficiëntie te verbeteren, hun innovatie te stimuleren en hun concurrentiepositie te versterken. Het integreren van ESG-factoren in bedrijfsvoering is niet alleen een morele verplichting, maar ook een strategische noodzaak voor het overleven en floreren in de 21e eeuw. Bedrijven die zich aanpassen aan de veranderende eisen van de markt en een positieve impact creëren, zullen beter in staat zijn om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan.